Reklama
hotele w gdańsku
A A A

ISLAM W INDONEZJI

Kontakty kupców muzułmańskich z ludnością wysp indonezyjskich zaczęły się już w pierwszych wiekach islamu. O tych pierwszych stosunkach handlowych i kulturalnych bardzo mało wiemy, lecz różne źródła mówią, że w końcu XIII wieku na Sumatrze istniało już państwo muzułmańskie. Wielu islamistów jest zdania, że Sumatra była pierwszą wyspą w archipe­lagu indonezyjskim, której ludność przyjęła islam. Wraz z rozwojem handlu wzrastała ilość wyznaw­ców islamu na wyspach indonezyjskich. W XV wie­ku rozwija się religia muzułmańska na Jawie, gdzie początkowo tylko nieliczni kupcy wyznawali islam. Około 1490 roku wszystkie miasta na wybrzeżach Jawy były już prawie całkowicie zislamizowane. We wschodniej części Jawy w księstwie Majapahit w po­lowie XV wieku grzebano władców tego państwa według obrządku muzułmańskiego. W 1521 roku po­wstało pierwsze królestwo muzułmańskie na Jawie, która została w ciągu XVI wieku prawie całkowicie zislamizowana. Holenderska ekspansja w Azji nie zahamowała pe­netracji islamu na wyspach indonezyjskich. Kupcy arabscy z Hadramautu nie tylko handlowali na Jawie i Sumatrze, lecz także rozpowszechniali tam religię muzułmańską. Dzięki działalności arabskich kupców utrzymywany był kontakt kulturalny między Pół-wyspem Arabskim a wyspami indonezyjskimi. Kilkuwiekowa penetracja islamu na wyspach in­donezyjskich doprowadziła do tego, że na początku XX wieku około 90% ludności wyznawało islam sun-nicki. Naturalnie islam indonezyjski posiada swój lokalny koloryt i wytworzył swoją własną charakte­rystyczną obrzędowość na skutek wpływów i nale­ciałości ze starych wierzeń i religii miejscowej lud­ności. Jednakże zasadnicze dogmaty islamu pozo­stały nienaruszone. Większość muzułmanów indone­zyjskich modli się nie znając języka arabskiego, lecz jednocześnie zna doskonale wszelkie wydarzenia za­chodzące w świecie islamu. Związki muzułmanów indonezyjskich ze wspólnotą islamską są utrzymywa­ne dzięki pielgrzymkom do Mekki (kilkadziesiąt ty­sięcy rocznie) i młodzieży studiującej na uniwersy­tecie al-Azhar w Kairze. Islam aż do początku XX wieku nie odgrywał pra­wie żadnej roli w życiu politycznym wysp indone­zyjskich. W 1909 roku powstała pierwsza organiza­cja muzułmańska Sarikat-Islam (Stowarzyszenie Is­lamskie), które miało na celu rozwijanie handlu. W trzy lata później to stowarzyszenie wystąpiło do władz holenderskich z roszczeniami natury politycz­nej. W 1918 roku dwóch reprezentantów stowarzy­szenia weszło do utworzonego przez Holendrów Zgromadzenia Konsultatywnego. Do wybuchu II woj­ny światowej Sarikat-Islam zmieniała wielokrotnie nazwę i orientację polityczną, ale zawsze domino­wały w jej łonie idee nacjonalistyczne. Z innych ruchów muzułmańskich na największą uwagę zasługuje modernistyczny kierunek Muham-madija, który rozwinął się pod wpływem wahhabiz-mu i egipskiego modernizmu. Ruch ten był szczegól­nie popierany przez władze holenderskie, ponieważ liczyły one na możliwość rozbicia wspólnoty muzuł­mańskiej w Indonezji. Przeważająca większość muzułmanów indonezyj­skich w przeddzień wybuchu II wojny światowej była bardziej zaabsorbowana ideami nacjonalistycz­nymi niż islamskimi. Na poglądy i opinię publiczną muzułmanów indonezyjskich niemały wpływ wywarł rozbudzony w czasie I wojny światowej nacjonalizm arabski. Aktywna i szybko rozwijająca się Partia Ko­munistyczna Indonezji miała poważny wpływ na wzrost nastrojów antykolonialnych wśród muzułmań­skich mas ludowych. Jednakże już w tym okresie skrajnie prawicowe ugrupowania muzułmańskie wy­dały walkę ruchowi komunistycznemu. Te prawicowe elementy po uzyskaniu przez Indonezję niepodległo­ści założyły szereg skrajnie reakcyjnych partii poli­tycznych, które doprowadziły w 1965 roku do krwa­wej rozprawy z partią komunistyczną.