Reklama
A A A

Kościół armeński

Kościół armeński (ormiański) wyodrębnił się spod jurysdykcji patriarchatu konstantynopolskiego w po­czątkach V wieku ze względów politycznych. Z tych samych racji władcy Armenii nie chcieli dopuścić do uzależnienia go od patriarchy Antiochii, mimo że stam­tąd przyjął on swe wierzenia i zwyczaje. Kiedy jednak Armenia dostała się pod panowanie Persji, chrześcija­nie armeńscy z racji politycznych usiłowali nawiązać łączność z kościołem syryjskim i opowiedzieli się za monofizytyzmem, zachowując własne obrzędy i język staroarmeński w liturgii. W 654 roku Armenia dosta­ła się pod panowanie Arabów i z czasem uzyskała znaczną samodzielność. Napór Turków jednak zmu­szał ludność do opuszczania kraju, wskutek czego po­wstawały liczne kolonie armeńskie w Persji, Indiach, północnej Afryce, na Kaukazie i w Polsce. Ponawia­ne kilkakrotnie przez Rzym próby przyłączenia koś­cioła armeńskiego do katolickiego nie dawały pozy­tywnych wyników, gdyż kolejne synody armeńskie odrzucały zdecydowanie tę propozycję. Podobne sta­nowisko zajmowały również względem takich samych propozycji ze strony Konstantynopola. W 1316 roku udało się jednak Rzymowi przeciągnąć na swoją stronę kilku biskupów armeńskich i utworzyć kościół unijny obrządku ormiańskiego z patriarchą rezydującym w Konstantynopolu. Na początku XVII wieku Armenia została opanowa­na przez Persów, a szach Abbas przesiedlił w tym cza­sie znaczną część ludności armeńskiej w głąb Persji. W 1797 roku północna część, a w 1829 roku również prowincje centralne Armenii wraz ze stolicą patriarchy zostały włączone do Rosji. Patriarsze podlegają jurys­dykcyjnie również metropolie ormiańskie w Jerozoli­mie, Konstantynopolu i Cylicji.