Reklama
sesja zdjęciowa poznań
A A A

Ludy rolnicze stepów

Religie stepowych ludów rolniczych, do których za­liczamy plemiona Nuba, Kikuju i Zande, opierają się głównie na kulcie przodków. Ponadto istnieją u nich kulty ciał niebieskich oraz charakterystyczne dla lu­dów rolniczych kulty ziemi i żywiołów przyrody. Naj­wyższe bóstwo utożsamiane jest często z deszczem, którego życiodajna siła sprawia, iż zasiane ziarno wy­rasta i przynosi plony. Deszcz jest również dość czę­sto identyfikowany z postacią praprzodka plemienia, z najwyższą spośród dusz zmarłych. Siedziba duchów przodków znajduje się w środku ziemi, gdzie duchy zbierają się dla odbycia sądu nad duszami niedawno zmarłych członków plemienia. Je­żeli wyrok jest przychylny, wówczas dusze te przyj­mowane są do krainy zmarłych, zachowując nadal god­ności uzyskane za życia. W razie ujemnej oceny życia zmarły zostaje spalony, a prochy jego rozproszone w przestrzeni, bądź wcielony zostaje w lamparta, wę­ża lub krokodyla. Duchy przodków wyobrażane są jako cienie żywych ludzi; mimo braku ciała duchy zachowują potrzeby i upodobania, jakie ludzie mieli za życia. W związku z tym narażone są te duchy również na głód i pragnie­nie, a wówczas prześladują za pomocą plag i nieuro­dzajów ludzi, którzy zaniedbali obowiązku składania im ofiar. Najczęściej składa się duchom przodków w ofierze bydło, drób, piwo, miód i mleko. Ceremonie ofiarne odbywają się w świętych gajach, a kieruje ni­mi lub sam ich dokonuje czarownik plemienia. Przod­kowie królewscy mają własnego kapłana, który, poda­jąc się za medium, ujawnia wolę zmarłego władcy. Ży­jący władca, jeśli nie jest wtajemniczony w działalność kapłanów, może z łatwością stać się ich posłusznym niewolnikiem. Obrzędy kultowe ludów rolniczych obszarów stepo­wych mają ścisły związek z wiarą we wpływ przod­ków na płody rolne. W związku z tym przywołuje się duchy przodków na wszystkie uroczystości plemien­ne, na uroczystości dożynkowe, inicjacyjne, składa się im ofiary z pierwszych zbiorów zboża. W wypadku epidemii lub klęski nieurodzaju do duchów przodków zwraca się lud poprzez swego czarownika, by ułago­dzić ich gniew i powstrzymać zsyłane przez nich nie­szczęścia. Osiadły tryb życia plemion rolniczych przyczynił się do znacznego usystematyzowania doktryny religijnej i powiązania jej z prawem państwowym, obowiązują­cym członków społeczności plemiennej. Istnienie i wpływ świata nadprzyrodzonego ma służyć lep­szym wynikom w uprawie roli. Stąd ścisły związek wierzeń religijnych u tych plemion z ziemią i jej pło­dami — roślinnością.