Reklama
A A A

W EPOCE SPOŁECZEŃSTWA PIERWOTNEGO

W starszym paleolicie charakterystycznym rysem oby-czajowości praludzi był panoszący się powszechnie kanibalizm (ludożerstwo) poświadczony przez liczne znaleziska (np. z Ehringsdorf koło Weimaru, z Krapiny koło Zagrzebia czy z Monte Circeo koło Neapolu). Ro­snąca więź społeczna poczyna ograniczać antropofagię rozpowszechnioną również wśród ludzi pierwotnych środkowego paleolitu. Ten odrażający zwyczaj prze­kształca się wtedy w zjawisko egzogeniczne zachodzą­ce poza obrębem rodu powstającego na przełomie okresu mustierskiego i oryniackiego. Według opinii W. F. Zybkowca ilustracją tego procesu mają być rze­kome pochówki środkowopaleolityczne mustierskich neandertalczyków. Nie są to, wbrew mniemaniu wielu badaczy, pierwotne groby, lecz po prostu ślady zwyk­łego przechowywania zwłok w środowisku żywych i odpowiedniego zabezpieczania ciał przed kanibali-styczną, zachłanną napastliwością ludożerców. Społe­czeństwo ludzkie, które już w dobie kultury aszelskiej przekształciło się z ludzkiego stada pierwotnego we wspólnotę pierwotną, osiągnęło właśnie w młodszym paleolicie wyższą formę struktury społecznej dźwig­nąwszy się na szczebel ustroju rodowego. Najdawniej­sze wierzenia jako forma świadomości społecznej od­bijały w sposób zniekształcony, wypaczony realne warunki ówczesnego życia ludzkiego, strukturę spo­łeczną, sytuację ekonomiczną społeczności ludzkiej i odzwierciedlały bezsilność człowieka w walce z ota­czającą go przyrodą. Z upływem dziesiątków tysiącle­ci wierzenia stały się z kolei także refleksem zależnoś­ci człowieka od człowieka, odbiciem ucisku społecz­nego przyjmującego wręcz dramatyczne formy.